Feesboek (NRC-Next 29-06)


“Facebook suggests that you catch up with Frans Timmermans.” Een niet te onderdrukken glimlach verscheen op mijn gezicht toen ik deze subtiele boodschap op het blauwe scherm las. Sinds de introductie van Facebook is digitale vriendschap een relatief begrip geworden. Als veertienjarige spendeerde ik uren al knipogend en smiley’end naar mijn klasgenoten op MSN, maar hen zag ik tenminste nog elke dag. Dagen lang typten we onverstoorbaar dt-fouten, hiëroglyfachtige afkortingen en nietszeggende boodschappen heen en weer. Plukkend en porrend waren we elkaar als bavianen de hele dag digitaal aan het vlooien.
Toen kwam Facebook. Als een doos van Pandora opende zich een vergeten wereld van lang verdrongen vakantieliefdes, obscure werkgroepgenoten en collega’s die je een keer bij de koffieautomaat bent tegengekomen. Toen ook politici en andere publieke figuren het ‘boek der gezichten’ als een platform gingen beschouwen om de kloof te dichten, was het hek van de dam. Mijn digitale vriendengroep verspreidt zich sneller dan de gemiddelde olievlek voor de kust van Mexico en daarin dreigt menig echte vriend te verdrinken. Waarom is er niet een soort sociaal dartbord met in de roos mijn ‘echte’ vrienden?
Misschien moeten we allemaal weer aan de hitlijsten; een ultratop-40 van je vrienden. Wie zijn de grootste dalers en stijgers? De nieuwkomers en de eeuwige nummer één? Vroeger zat ik op zondagmiddag met mijn vinger bij het recordknopje van mijn radio om precies op tijd mijn favoriete nummer (niet veelbelovender dan ‘Liquido’ met ‘Narcotic’ of zoiets vreselijks) op een cassettebandje op te nemen; dat waren nog eens tijden. De Facebook-top-50, elke zondag van twee tot vijf, wat een feest.
De vervlakking van de vriendschap en de totale laagdrempeligheid tot communicatie heeft ook desastreuze gevolgen in de liefde. Nog geen dertig jaar geleden was dit spel een kwetsbaar gevecht tussen roekeloze Don Quichottes. Je kwam een aangenaam exemplaar tegen op vrijdagavond, en dan? Geen mobiele telefoon, geen facebook, geen twitter, geen hyves. Een dronken smsje of een anoniem ‘friend request’ is snel verstuurd, maar aanbellen bij je toekomstige schoonfamilie voor een avondje uit, is andere koek. Wie stuurt er tegenwoordig nog een liefdesbrief? Ik geef je wel een digitale knipoog. En mocht je daar niet op reageren? Dan zijn er nog 327 anderen…
Wat is eigenlijk echte liefde of echte vriendschap? Zorgen al die sociale netwerken, waardoor je eeuwig verstrengeld blijft in de oppervlakkige brij, voor een uitholling van dit begrip? Hoeveel Facebookvrienden zal ik hebben als ik 85 ben? Komen ze nog op bezoek als ik eenzaam kauwend op een droog beschuitje wegkwijn achter de geraniums? Misschien wordt het toch eens tijd dat ik Frans Timmermans een virtueel biertje stuur.

Klantkassa (NRC-Next 30-06)

Egel (NRC-Next 28-06)