Volk Verzadigd


Heeft u onlangs nog wel eens een kop koffie besteld in Amsterdam? Hoe lang was uw gemiddelde wachttijd bij de T-mobile helpdesk? Hoe snel werd u de laatste keer geholpen in het postkantoor? De kledingwinkel, de klantendienst van mijn internetprovider, het gemeentehuis en de horeca: overal word ik geconfronteerd met de verveelde, weinig ambitieuze werknemer.



Een lui kussen
We zijn verzadigd, verwend en voorzien van alle gemakken. Ook als we niet studeren, ontvangen we studiefinanciering. Als we ontslagen worden, krijgen we een uitkering en als we geen fooi krijgen, moet de baas dat maar compenseren. Het grootste gedeelte van Nederland leeft met het luie kussen van de verzorgingsstaat in de rug: een verworven zekerheid die niemand ons kan afnemen, crisis of niet. 


Onze hoge levensstandaard heeft geleid tot een individualistische samenleving. We leven met de illusie dat de overheid meer een last dan een lust is. Het rookverbod is betuttelend en de burger moet de schatkist vullen met het nieuwe rekeningrijden. We rijden door rood, frauderen met belastinggelden, spugen op ambulancemedewerkers en noemen Balkenende liefkozend ‘Harry Potter’. Heeft onze verzorgingsstaat geleid tot een stuurloze, machtsondermijnende maatschappij?


Drie stadsparken met korting
We willen graag weinig files, goed openbaar vervoer, inspirerend onderwijs, een leefbare uitkering, veilige steden, goedkope kinderopvang, mooie musea, schone natuurgebieden, gewetensvoldoenende ontwikkelingshulp, stevige dijken, brede fietspaden, onbespoten appels, eerlijke broodprijzen, rechtvaardige rechters en terechte subsidies. Maar belasting betalen? Nee, liever niet. We zijn ons niet langer bewust van de verbondenheid die we met onze eigen staat hebben. Hoe groter de groep is met wie een verantwoordelijkheid gedeeld wordt, hoe kleiner het verantwoordelijkheidsgevoel is. 


Een uitkering en AOW zijn slechts enkele zekerheden in Nederland waar we blind vanuit gaan. Deze verwende positie heeft ertoe geleid dat ‘ouderwets’ burgerschap verdwenen lijkt te zijn. Als het met mij goed gaat, waarom zou ik dan belasting moeten betalen? Er zijn slechts twee factoren die tot drastische verandering leiden: angst en onzekerheid. Schaarde het vrijgevochten Amerikaanse volk zich niet plots als één blok achter Bush na de aanslagen van 11 september? Waarom was Bos ineens een krachtige leider ten tijde van de vallende banken? Angst en onzekerheid leiden tot het besef dat we onze vanzelfsprekende zekerheden dreigen te verliezen. En dan geven we liever de verantwoordelijkheid uit handen.


Ideologie in 60 seconden
Leiders zijn in Nederland niet meer in staat het volk onvoorwaardelijk aan zich te binden. Een prachtige ideologie of een doordacht regeringsbeleid zijn nooit sterker dan de kracht van de vrije wil. Daarbij is geen enkele ideologie te reduceren tot de korte en krachtige boodschap die past in “het journaal in 60 seconden”. Burgers moeten opnieuw gaan inzien dat ze een eigen verantwoordelijkheid hebben in het inrichten van een leefbare samenleving. Dat deze verantwoordelijkheid die verder gaat dan onze eigen bankrekening en binnentuin, lijkt me een feit.

Albert Heijn -- Jachtterrein

Waarom wij niet emotioneel incontinent zijn – door @emmabruns